Samenhang tussen vrede en economie


Er zijn drie samenhangen tussen economie en conflicten te onderscheiden:

1.        Grote economische ongelijkheid is een vruchtbare voedingsbodem voor conflicten. Zij kan een vreedzame conflictoplossing volledig blokkeren. Grote armoede naast extreme rijkdom schept vervreemding en vijandschap. Vrede zonder economische hervorming is dan een illusie. In concreto zijn deze relaties van economie met oorlog en vrede zeer complex. Zo laten de voorbeelden van olie in het Midden-Oosten en diamanten in Afrika zien, hoe grondstoffen inzet worden van oorlog. Maar ook schaarste en ontwrichting van de natuur, bijvoorbeeld door verwoestijning, leiden tot wanhopige situaties, tot strijd om bestaanszekerheid. Gebrek aan menswaardige economische ontwikkeling maakt ook dan vrede onbereikbaar.

2.        Economie kan in tijden van conflict uitzicht op 'win-win' situaties openen. Onderhandelingen worden bevorderd door het vooruitzicht op economische opbloei. Het besef van mogelijk wederzijds voordeel kan geweld intomen. Met uitzondering van de wapenindustrie hebben meestal ook bedrijven zwaar onder een oorlog te lijden. Het bedrijfsleven als geheel heeft daarom een gevestigd belang bij het bevorderen van een gezond en stabiel maatschappelijk bestel, gebaseerd op vreedzame verhoudingen en bescherming van elementaire mensenrechten. Gelukkig begint dat besef meer en meer gemeengoed te worden. De rol van het internationale bedrijfsleven bij de doorbraak naar werkelijke democratie in Zuid-Afrika illustreert op een dramatische wijze deze samenhang.

3.        Oorlogen hebben verwoestende gevolgen voor de economie. Maar ook oorlogsvoorbereiding verslindt hulpbronnen. De militaire sector absorbeert op een verbijsterende schaal het vernuft, de energie, het geld, de grondstoffen die voor het leefbaar maken van onze wereld nodig zijn. Conversie door het vrij maken van hulpbronnen voor de opbouw van een vredes-economie vormt de derde samenhang.